Welk speelgoed past bij welke leeftijd?

Gevarieerd speelgoed is van belang voor de ontwikkeling van het kind. Speelgoed zal pas uitdagen tot spel, op het moment dat het speelgoed past bij de interesses en mogelijkheden van het kind. Welk speelgoed past bij welke leeftijd?

Een overzicht per leeftijd, onderstaand zijn maar enkele voorbeelden per leeftijd, we hebben nog veel meer in de catalogus staan!

Zuigeling

0 tot 6 maanden

Voelen

pluche, stoffen beesten of lappen


Bewegen

enkelbelletje, speelboog, baby gym, speelkleed

Luisteren

Tikkende wekker, muziekdoosje, wiegeliedjes, bakerrijmpjes, muziek

Kijken

Onbreekbaar spiegeltje, mobiel, plaatjes op de muur, prentenboek, bromtol

Grijpen

Speeltjes voor in bad, washandje, eendje, schuim, babygymrek, kinderwagenslinger, werppoppen

Slaan

Ballenmolen, babygymrek, wiebelaar of duikelaar.



In de mond stoppen 

Fopspeen, bijtring, rammelaar, speelgoed van natuurlijk materiaal, toeter


Baby

6 tot 12 maanden

Kenmerkende activiteiten

Kijken

Spiegeltje, speelkleed, stoffen, kunstof, kartonnen boekjes, duikelaar, wiebelaar, plaatjes kijken, bij het wandelen kijken naar dieren, vingerpopjes, gekke gezichten

Luisteren

Korte stukjes muziek, zelf muziek maken met rammelaar, toeter, trommel, tamboerijn, dozen om mee te rammelen, voorraadblikken

Babbelen

Versjes met aanraken en bewegen, terugkerende aanwijsbare woorden, liedjes, bakerrijmpjes, (dieren) geluiden, boeken vol 'schootversjes', telefoon.

Slaan

Ballenmolen, muziekinstrumenten




Graaien

Zand, modder, water




Aftasten

Speelgoed van hout, stof, speelgoed met reliëf, kiekeboe spelletjes met doekje en iemand verdwijnt

Grijpen en reiken

Bal met grijpgaten, transparante bal waarin iets beweegt, eerste handvat auto, alles wat rolt, trekharlekijn, grijprekken

Bewegen

rammelaar, duikelaar, werppop, activitycenter, bankje met wieltjes, bal, ballon

Gaatjes vullen

Speelgoed waarbij staafjes in gaten passen, pionnen in auto, klepmandjes of tassen, stapelbekers, bal in gat

Zitten

Stoeltje, fietsstoeltje, wandelwagen, rolbankje


Schommelen


Wipstoel, babyschommel, hobbelpaard met zitje


Ontdekken

Speelkleed, box, fietsstoeltje. Veel speelgoed uit directe omgeving: kranten, lege toiletrollen, doosjes, lepels in soorten en maten, pannen en deksels, zand en water

Gooien

(stoffen) blokken, ballen, ballonnen, strandballen



Staan

Duwkar, box









Dreumes

1 jaar

Kruipen

Babyballen met grijpgaten, grijpprofiel of transparant met bewegende kraaltjes of delen binnenin

Hobbelen en schommelen

Hobbelpaard, schommel met vierpunt ophanging, speeltuin


Optrekken

Boxrand, tafelrand, knieën of broekspijpen van grote mensen





Duwen

Duwkar, duwstok, autootjes en treinen


Lopen

Bal, ballon, opblaasbare bal, trekdier


Sjouwen

bolderwagen, (speelgoed)kist (op wieltjes), grote kiepauto, (zand)emmer, gieter

Klimmen 

klimrek, speeltuin







Voortbewegen

looppaard, tractor, auto



Graaien en aftasten

zand, water, modder, vingerverf, pluche, zandbak, teil, bad


Slopen

blokken om torens om te gooien, speelgoed wat uit elkaar te halen en in elkaar te zetten is, klemconstructiesystemen

Slaan

trommel, tamboerijn, hamerbank, xylofoon, piano



Bouwen

blokken, klemconstructiesystemen met noppen en doppen, lege dozen, lappen


Kijken

spiegel, bromtol, prentenboek, poster, vingerpop, kiekeboedoosje, alles waar iets aan te draaien valt, wandelen, park, kinderboerderij, dierentuin.

Luisteren

schootversjes, vierregelige liedjes met veel klanknabootsing (poesje mauw), beweging (schuitje varen), herkenbare dingen (op een grote paddestoel) en beweging klap eens in je handjes. Korte verhaaltjes van maximum 10 min, prentenboeken om aan te wijzen, vingerpopjes,...

Praten

Dagelijkse dingen en herkenbare plaatjes benoemen (memory-spelkaartjes), prentenboeken, tijdschriften, foto's, telefoon.

Samen doen

sorteren van kleuren, vormen, dezelfde plaatjes, lotto, plaatjesdomino, benoemen, samen zingen, muziek maken, elkaar helpen, voorlezen, verhaaltjes vertellen

Nadoen

badpop, bad, babyfles, lappen, afwasborstel, auto, telefoon, hoeden en petten, pan, poppenbed/-fles, poppenservies, boerderijdieren, badeend, bootjes

Geborgenheid zoeken

speelkussen, eigen hoekje in de huiskamer, kleedje, gordijntjes om achter te schuilen, schoot van volwassene, fietsstoeltje, troetellap, pop, beer, pluche beest, speeltafel en stoel

Gaatjes vullen

stapelbeker, vormenstoof, peuterstokje, rijgblok, hamerbank met ballen, tas/mand met klep, water- en zandspeelgoed om te vullen, uit te gieten of te spuiten

Creatief bezig zijn

modder, verven met water op een schoolbord met scheerkwast, lepel of kleine schep, zandvormpjes, vingerverf, timmermanspotlood, groot papier, krijt, plaksel, (verf)schort, brooddeeg, klei

Kleine peuter

2 jaar

Lopen

trekdier, duwstok, loopfiets, looppaard, auto, bal, stokpaard




Bewegen en klimmen

Schommel, hobbelpaard, wip, ballenbad, opwindbare badfiguren, klimrek, glijbaan



Sjouwen

Grote kiepwagen, bolderwagen, poppenwagen, emmer, gieter, mand of tas met klep, kruiwagen, slee


Geborgenheid zoeken

Schootspelletjes, stoeltje met speeltafel, speelkussen, speelhoek, zandbak, badje, grote doos, knuffel







Puzzelen

Inlegpuzzels, puzzels tot ongeveer 12 stukken

Nadoen

babypop, poppenbad, - bed, -wagen, -fles, petten en hoeden, grote schoenen, jas, servies, lappen, auto's met losse popjes en deuren die open kunnen, boerderij met dieren, dierentuin, autostuur, auto's, trein, garage, fototoestel waar iets uitspring, bezem, afwasborstel, pannen, hark, schep

Gaten vullen

inlegplanken (houten puzzels), rijgblokken/kaarten, grote kralen, dopmozaïek, vormenstoof






Voelen

houten speelgoed, klei, brooddeeg, zand, water, vingerverf, krijt, borstels, kwasten






Bouwen/construeren

blokken, klemconstructiesysteem, grondplaten, stapelkubus, stapelringen






Slopen/timmeren

hamerbank, hamer, speelgoed om uit elkaar te halen en weer in elkaar te zetten, werkbank, constructiesysteem stokjes en gaten, peuterschaar




sorteren

lotto's, domino's, kleurenspelletjes, kralen, (knopen, sleutels) colorino, inlegpuzzels


kijken

prentenboek, lotto's, domino's, memory's 



luisteren

voorleesboek met verhaaltjes uit het dagelijkse leven, versjes op schoot, vingerpopjes, handpoppen


praten

plaatjes om te benoemen, lotto, domino, memory, prentenboekjes met eenvoudige illustraties, dierfiguren, microfoon, telefoon, handpop

geluid maken

blokfluit, mondharmonica, trommel, tamboerijn, xylofoon, piano, sambaballen


Grote peuter

3 jaar

Nadoen

Verkleedkleren met 'echte' hoeden en petten, brillen, grote schoene, dokterspeelgoed, servies, pannen, poppenwieg, -bad, -wagen, -kleren. Badpop, slappe babypop, telefoon, weegschaal, kassa, fototoestel.

Naspelen in het klein

boerderij met dieren, dierentuin, auto's met garage, hijskraan, poppetjes waarmee dagelijkse dingen na te spelen (politieagent, moeder, brandweer, dokter), trein


Begrenzen

speeltafel, speelhoek, schoolbord, trein of autobaan, grondplaten, verkeerskleed, knikkerkast, flipperkast



Geborgenheid zoeken

speelhuis of tent, poppenkast, zandbak, pluche





Construeren

constructiesystemen met noppen/doppen, staafjes in gaten, schuiven en klemmen, blokken, knikkerbanen, scheppen, zandvormen


Ordenen

lotto's, kleuren- of plaatjesdomino's, kleurenspellen met kleurendobbelsteen, colorino, rijgkaarten, grote kralen

Puzzelen

puzzels tot 35 stukjes, vloerpuzzels



Tekenen 

dikke kleurpotloden, groot tekenpapier, wasco, viltstiften, krijt, school- en tekenborden, vinger- en plakkaatverf, kwasten, kleurboeken/platen



Geluid maken

drumstel, gitaar, mondharmonica, sambaballen, xylofoon, piano, microfoon

Kijken en luisteren

voorleesprentenboeken, tafelpoppenkast, vingerpopjes, handpoppen

Buiten spelen

driewieler, skelter, trapauto, bolderwagen, rolschaatsen, inlineskates, ballen, step, glijbaan, schommel, wip, klimrek, zandbak

Jongste kleuter

4 jaar

Buiten spelen

fiets (zonder zijwieltjes), skelter, step, rolschaatsen, inline skates, skateboard, schommel, klimrek, glijbaan, wip, ballen, springtouw, loopklossen, springbal, springdier, poppenwagen, zandspeelgoed

Puzzelen

vloerpuzzels en legpuzzels tot ongeveer 50 stukjes 




Geborgenheid/begrenzing zoeken

tent/speelhuisje, baby-/peuterpoppen die er jonger uitzien dan het kind, knuffels, pluche, eigen speelhoek, auto's, trein, water of knikkerbaan

Zelfstandigheid opbouwen

zwemles, 'echte' dingen doen, zoals eten klaarmaken, een boodschap doen


Naspelen van de werkelijkheid

verkleedkleren, compleet met sieraden, make-up en alle mogelijke benodigdheden, winkeltje met kassa en weegschaal. Doktersspullen, fototoestel

Naspelen van de werkelijkheid in het klein

kleine en grote blokjes, autootjes van bepaald merk, kleur of functie, constructiesystemen, verkeerskleed, poppetjes waarmee het dagelijkse leven mee na te spelen is, speeltest met bijvoorbeeld marktkraam, moestuin,boerderij, dierentuin, garage

Fantaseren

indianen, ridders, cowboys, tienerpoppen, schmink, maskers, pluche en stoffen figuren






Voorlezen

voorleesboeken met verhaaltjes uit het dagelijkse leven, sprookjes, verhalen vol sprekende dieren en fantasiefiguren, poppenkastvoorstellingen




Praten

telefoon, walkietalkie, microfoon, handpoppen, versjes, liedjes







Leerzaam spelen

Speelgoed waarbij onderdelen op grootte, kleur of vorm moeten worden gesorteerd, tellen (tot tien), benoemen belangrijk is, bij elkaar gezocht of met elkaar vergeleken moet worden



Muziek maken

allerlei instrumenten, blokfluit, panfluit, mondharmonica, gitaar, piano, trompet, saxofoon, keyboord, xylofoon











Creatief bezig zijn

driehoekige kleurpotloden (voor een goede pengreep), tekenpapier, tekenpapier in kleuren, wasco, viltstiften, plakkaatverf, schilderpapier, dikke kwasten, schoolbord, krijt, natuurklei, brooddeeg, wasklei, plasticine












Functioneel creatief bezig zijn

vouwblaadjes, plakplaatjes, borduurkaarten, prikpen, knutselblokken, punnikklos, plaksel voor papier, lijm voor karton, schaar, kralen, mozaïek, stempels met plaatjes









Spellen spelen

sorteren van kleuren/vormen/afbeeldingen, geheugenspel, spellen met kleurverdeling (op dobbelsteen), spellen waarbij iedere actie een reactie oproept, spellen met opdrachten (ganzenbord), geheugen/sorteerspellen, lotto's, domino's met kleuren, plaatjes, telpunten, spellen waarbij maximum tot tien geteld moet worden, combinatiespellen (schoteltje hoort bij het kopje), en vergelijk (zoek de verschillen) spellen
















Oudste kleuters

5 - 6 jaar

Naspelen van de werkelijkheid

winkel, marktkraam, postkantoor, poppenhuis, poppen, pluche, alle mogelijke attributen, 'huishoudelijke' artikelen, tuingereedschap, verkleedkleren (dokter, zuster, indiaan, politie, conducteur,...)

Werelden opbouwen

doosjes, papier, karton, kurken, stokjes, eikels, poppetjes, gebouwen, plattegronden, autootjes in alle soorten



Constructiesystemen

voorbeelden, schroefsystemen, blokken in alle vormen, grondplaten, wegen/trein/water/knikkerbanen



Fantaseren

stokpaard, tienerpoppen, actiepoppen, kasteel, cowboys/ridders/indianen, poppenkastpoppen en poppenkast, voorleesboeken, prentenboeken, sprookjes

Geborgenheid zoeken

kleuterpop, eigen hoek om in terug te trekken, speelkleed/-huisje/tent/hut, stripboeken




Onderzoeken

zaklantaarn, vergrootglas, verrekijker, periscoop, kompas, centimeter, werkende weegschaal, microscoop


Creatief bezig zijn

kleurpotloden/viltstiften/wasco in alle kleuren, natuurklei, brooddeeg, plasticine







Knutselen

mozaïek, noppen, kralen en steentjes rijgen, bouwplaten (aankleedpoppen), eerste bouwmodellen


Buiten spelen

bal, springtouw, klimrek met rekstok, schommel, wip, glijbaan, kangoeroeballen, stelten, fiets, skelter, rolschaatsen, skates, skateboard, stoepkrijt, vlieger, knikkers

Mechanisch spelen

alles met batterijen, zoals op afstand bestuurbare auto's, pratende of lopende poppen, spelletjes


Verrassen

speelgoed waar iets op te toveren is (hartjes op de wangen van pop), iets kan verschijnen en verdwijnen (lange haren bij pop, kleuren, toverdoosje, goocheltrucs, of onverwachts kan bewegen, piepen of licht geven, 'tover'krasblokken



Spelend leren

speelklok, zelfcorrigerende combinatiespelletjes met plaatjes, met oorzaak en gevolg, wat hoort bij wat, tegenstellingen, logische volgorde, doel en middel, grootte of aantallen vergelijking, kleuren combineren tot nuances, eenheden herkennen in cijfers en klanken herkennen in letters, woorden bij afbeeldingen zoeken.

Samen spelen

gezelschapsspelen, dobbelspelen, geheugenspellen, kegelspel








Puzzelen

legpuzzels tot ongeveer honderd stukjes, gefantaseerde afbeeldingen met detail, vloerpuzzels, puzzels in afwijkende vormen





Muziek maken

spelen volgens kleuren (noten) schrift, muziekles, ingewikkelde instrumenten (keyboard, saxofoon, drumstel)






Begin lagere school

7 - 8 jaar

Kunnen

spelletjes waarbij vaardigheden belangrijk zijn, zoals evenwichtspelletjes, fijne motoriek spelletjes (kiki koekkoek), het mooiste kunnen uitbeelden, goochelen

Actie

speelgoed waarbij alles draait om actie en kunsten, boksbal, ballen, sportspeelgoed, actiepoppen, kasteel met echt schietende kanonnen, inline skates, springtouw, spelletjes met beweging, licht, geluiden

Idealiseren

tienerpoppen, make-up, verkleedkleren





Mooier dan ze kunnen

tekenen, klei, gips mallen, schilderen op nummer, stempeldozen, bouwpakket, constructiedozen met voorbeeld, kleisteentjes, schmink


Verzamelen

postzegels, auto's, treinen, knikkers, tienerpoppen, rage, pluche




Knutselen naar voorbeelden

papier vouwen (origami), knutseldozen om sieraden te maken, bloemen vouwen, borduren, weven

Naspelen van de werkelijkheid

winkel, poppenhuis, poppetjes om de werkelijkheid mee na te spelen met alle toebehoren en passende behuizingen en vervoersmiddelen, kookboek, handpop

Techniek

race/treinbaan, bestuurbare auto, technische constructiesystemen (knex, lego)


Spelen met taal

Poesiealbum, vriendjesalbum, briefpapier, taalspelletjes (lingo, galgje, scrabble, rummicub letters,...

Onderzoek

plantenpers, vergrootglas, microscoop, encyclopedie



Lagere school

9 - 12 jaar

Buiten spelen

skateboard, inline skates, speelboot, knikkers, elastieken, hengel, ballen, circus materialen

Sportspeelgoed

kruisboog met foampijlen, darts, kegels, petanque, boksbal, hockeystick, badminton, tafelvoetbal, tennis, tafeltennis, poolen

Creatief

schilderen op nummer, bouwdozen, mozaïek, schmink, knutseldozen om sieraden te maken



Techniek

microscoop, telescoop, experimenteerdozen, schaalmodellen, technische constructiesystemen, trein/racebaan, gereedschap, bouwplaten

Vaardigheid

puzzels tot vijfhonderd stukjes, spellen waarbij een snelle reactie nodig is, weetspelletjes, sportspeelgoed, marionetten, stuntvlieger

Speelgoed waarbij weten belangrijk is

spelletjes met aardrijkskunde, vraag-/antwoordspelletjes, letter-/woordspelletjes.



Strategie

spellen waarbij in stappen een doel bereikt moet worden, waarvoor keuzes gemaakt moeten worden door kaarten te trekken, pionnen te verzetten, geld te investeren of legers in te zetten, speelgoed met namaakgeld

Alleen willen zijn

dagboek, poppenhuis, tienerpoppen, muziek





Fantaseren

actiepoppen, tienerpoppen, sciencefictionpoppen





Echt

Fototoestel, kookboek, make-up, fopartikelen